Goją rany, uspokajają, pomagają się rozwijać…

Są niezbędne. Bez nich nie funkcjonuje prawidłowo żaden organizm. Przyjmuje się, że istnieje 13 witamin.

• Źródło: Ziarna zbóż, mięso, rośliny strączkowe, drożdże, chleb razowy, ryby i orzechy.
• Działanie: Przemiana węglowodanów, gojenie ran, uśmierzanie bólu.
• Niedobór: Bóle kończyn, osłabienie mięśni, niewydolność krążenia.
• Nadmiar: Duszności, nudności, osłabienie, drżenie mięśni zaburzenia pracy serca, reakcje alergiczne.

• Źródło: Mleko, jogurty, jaja, chude sery, drożdże, kiełki zbóż, jarzyny, wątroba, migdały, grzyby, łosoś, pstrąg, makrela, pieczywo pełnoziarniste, orzechy włoskie.
• Działanie: Prawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego i oddechowego oraz narządu wzroku.
• Niedobór: Zmiany chorobowe skóry, pogorszenie ostrości wzroku, światłowstręt, zawroty głowy, bezsenność, zaburzenia oddechowe.
• Nadmiar: Nudności i wymioty.

• Źródło: Mięso, drób, ryby, ziemniaki, produkty mleczne, jajka, fasola, groch, ser, soja, suszone brzoskwinie, pełne ziarna zbóż, orzechy ziemne, migdały, grzyby.
• Działanie: Regulacja poziomu cholesterolu, obniżanie ciśnienia, poprawianie ukrwienia skóry, pozytywne oddziaływanie na stan psychiczny.
• Niedobór: Wybuchy złości, niepokój, depresje, bezsenność, bóle głowy, trudności z pamięcią, osłabienie, utrata na wadze, choroby skórne, biegunki.
• Nadmiar: Uszkodzenie wątroby, arytmia serca, bóle głowy, mrowienia, zaczerwienienie skóry, szum w uszach, podniesienie poziomu glukozy we krwi.

• Źródło: Mięso, ziarna zbóż, pestki słonecznika, otręby pszenne, orzechy,soja, soczewica, groch, ryby, mleko, sery, jajka, ziemniaki, ciemny ryż, chleb pełnoziarnisty, masło orzechowe, rośliny strączkowe, brokuły, awokado, banany, pomarańcze, melony.
• Działanie: Prawidłowy metabolizm cukrów, białek i tłuszczu, gojenie ran, zapobieganie przemęczeniu, regeneracja tkanek, poprawa stanu włosów.
• Niedobór: Zaburzenia układu nerwowego, drażliwość, depresje, bóle
  w stawach, skurcze, wypadanie włosów, przedwczesna siwizna, zmiany skórne, zaburzenia trawienia, przemęczenie, infekcje górnych dróg oddechowych.
• Nadmiar: Biegunki

• Źródło: Ryby, drób, chude mięso, jajka, mleko, całe ziarna zbóż, suszone śliwki, sucha fasola, jarzyny, awokado, banany, słonecznik, soja, orzechy laskowe.
• Działanie: Prawidłowa praca serca i funkcjonowanie układu nerwowego, przemiana białek i kwasów tłuszczowych, większa odporność organizmu, łagodzenie objawów napięcia przedmiesiączkowego.
• Niedobór: Zmiany w szpiku kostnym, zahamowanie wzrostu, stany zapalne skóry, zmiany w układzie nerwowym, zmniejszona odporność na infekcje, niedokrwistość, kamica nerkowa.
• Nadmiar: Zaburzenia w funkcjonowaniu układu nerwowego, zwyrodnienia tkanki nerwowej.

• Źródło: Produkty pochodzenia zwierzęcego: wątroba, nerki, serce, chude mięso, ryby, skorupiaki, owoce morza, sery, jaja, mleko.
• Działanie: Regeneracja komórek, procesy krwiotwórcze, zapewnienie dobrego nastroju, pobudzanie apetytu.
• Niedobór: Zaburzenia w układzie krwionośnym i nerwowym, trudności
  w chodzeniu, drętwienie rąk i nóg, stany zapalne ust, niemiły zapach ciała, dolegliwości miesiączkowe.
• Nadmiar: Rzadko występujące objawy uczuleniowe.

• Źródło: Owoce (dzika róża, porzeczki, jabłka, truskawki, jagody, żurawina, cytrusy), zielone i liściaste warzywa, ziemniaki, kalafior, pomidory, papryka).
• Działanie: Przyspieszone gojenie ran, wytwarzanie krwinek czerwonych, walka z nadciśnieniem, zapobieganie chorobie wieńcowej, ochrona przed infekcjami, zmarszczkami i nowotworami.
• Niedobór: Obrzęki i krwawienia z dziąseł, wypadanie zebów, zwiększona łamliwość kości, wolne gojenie się ran, zmniejszona odporność na infekcje, bóle stawów i mięśni, obrzęki kończyn, depresja, apatia, osłabienie, brak apetytu.
• Nadmiar: Tworzenie się kamieni nerkowych.

• Źródło: Wątroba, migdały, orzechy włoskie i ziemne, brązowy ryż, mąka sojowa, mąka pełnoziarnista, żółtko, kraby, sardynki, grzyby, szpinak, marchew, pomidory.
• Działanie: Synteza cukrów, białek i kwasów tłuszczowych, właściwe funkcjonowanie skóry i układu immunologicznego.
• Niedobór: Wysypki, wypadanie włosów, stany zapalne jelit.
• Nadmiar: Nie dowiedziono toksycznego wpływu biotyny na ludzki organizm.

• Źródło: Zielone warzywa liściaste, wątroba, nerki, drożdże, żółte warzywa i owoce, kiełki, nabiał.
• Działanie: Regulacja wzrostu komórek, wsparcie pracy przewodu pokarmowego, ochrona przed nowotworami – szczególnie rakiem macicy.
• Niedobór: Zaburzenia rozwojowe płodu, zahamowanie wzrostu i odbudowy komórek, mała ilość czerwonych ciałek krwi, zaburzenia kładu nerwowego (depresja, bezsenność, stany niepokoju, rozdrażnienia, problemy z pamięcią), zaburzenia w trawieniu - zahamowanie wzrostu u dzieci i młodzieży.
• Nadmiar: Zaburzenia układu nerwowego i pokarmowego.

• Źródło: Jaja, wątroba, tran, produkty mleczne, żółte i czerwone warzywa
  i owoce, zielone warzywa.
• Działanie: Prawidłowy stan naskórka, przemiana materii, ochrona przed nowotworami.
• Niedobór: "Kurza ślepota", zmiany skórne (rogowacenie nabłonka), zaburzenia wzrostu i łamliwość włosów, rozdwajanie się paznokci, ryzyko raka płuc, żołądka i macicy.
• Nadmiar: Zmiany skórne, wypadanie włosów, nudności, wymioty, bóle stawów, zaburzenia wątroby, zmniejszone uwapnienie kości.

• Źródło: Tran, wątroba, masło, jaja, mleko, ryby,  margaryna.
• Działanie: Kształtowanie się kości i zębów, wspomaganie komórek szpiku kostnego oraz mięśnia sercowego.
• Niedobór: Krzywica u dzieci,, rozmiękczenie kości u dorosłych, stany zapalne skóry, zmniejszenie odporności, pogorszenie słuchu, osłabienie i wypadanie zębów.
• Nadmiar: Demineralizacja kości, złamania, utrata łaknienia, nudności, spadek masy ciała, bóle stawów i mięśni, nadmierne pocenie się, senność i zaburzenia rytmu pracy serca, kamica nerkowa.

• Źródło: Olej z kiełków pszenicy, całe ziarna zbóż, zielone warzywa liściaste, czosnek, orzechy, migdały, margaryna, jaja, mąka pełnoziarnista, mleko.
• Działanie: Ochrona czerwonych krwinek przed rozpadem, pozytywny wpływ na płodność.
• Niedobór: Rozdrażnienie, osłabienie zdolności koncentracji, osłabienie mięśni szkieletowych, wczesne starzenie się skóry, gorsze gojenie się ran, pogorszenie wzroku, niedokrwistość, bezpłodność, zwiększone ryzyko chorób sercowo – naczyniowych.
• Nadmiar: Zmęczenie, bóle głowy, osłabienie mięśni, zaburzenia widzenia.

• Źródło: Zielone liściaste warzywa, owoce, produkty mleczne i zbożowe, wątroba, jarzyny, olej sojowy, owoce awokado, brzoskwinie, ziemniaki.
• Działanie: Wspomaganie krzepnięcia krwi, zmniejszanie nadmiernego krwawienia miesiączkowego.
• Niedobór: Zaburzenia krzepliwości krwi, trudne gojenie się ran, zapalenie jelita, biegunki.
• Nadmiar: Niedokrwistość, nadmierne pocenie, uczucie gorąca.